Жұғымтал эктиманы шығу ақуалындағы індет процесін зерттеу барысында тек қана биологиялық құбылыстармен ғана емес, табиғи- географиялық, әлеуметтік-экономикалық (қой қожалықтары) жағдайларымен байланыстылығы ескерілді. Зерттеу жұмысы Алматы облысының Кербұлақ ауданының қой қожалықтарында жүргізілді. Бұл өлке жұғымтал эктиманың тұрақты ошағына айналып, жыл сайын осы жерлерде тіркеледі. Көптеген ғалымдардың пікірінше жұғымтал эктиманың тұрақты орын алуы, вирустың сыртқы ортаға төзімділігінен болып саналады. Н.Г.Самойловтың мәліметі бойынша Алматы облысындағы жайылым жерлерде жұғымтал эктиманың вирусы 270-300 күнге дейін сыртқы ортада сақталады. Ал жердің беткейінде және мал қиында 200 күн, мал қораларында 3-5 жылдай сақталады. Алматы облысының географиялық рельефі және өсімдіктер саласы әралуан. Алматы облысының таулы аймақты зоналарының басқа жерлерден айырмашылығының зор екенін ескере отырып, 2005 жылы 26-маусымда жұғымтал эктиманың қоздырушысын нақты анықтап білу үшін зерттеу жұмыстары жүргізілді. Вирустың топырақтағы сақталу уақытын анықтауда Н.Г.Самойловтың әдісі қолданылды. Құрамында вирус бар материал (қабыршақ капронды қапта) 5 және 10 см тереңдіктегі топыраққа көмілді. Вирустың өмір сүру уақытын анықтау үшін 10,15,20,30,40,60,80 және 100 күндік күшіктерге биосынама қойылды. Зерттеу нәтижесі 6-кестеде көрсетілген. 6-кесте. Жаз мезгіліндегі Жоламан елді мекеніндегі таулы-құмды жерлеріндегі жұғымтал эктима вирусының өмір сүру ұзақтығы ...
